JOSPARLAR.KZ-Орта мерзімді және Қысқа мерзімді Сабақ Жоспарлар сайты

Кері итеруші күш

Азиғалиева Жанерке Себепқалиқызы

ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАР

САБАҚ:  №39  Кері итеруші күшМектеп: Қосарал орта мектебі
Күні:Мұғалімнің аты-жөні: Азиғалиева Ж.С.
СЫНЫП: 7Қатысқандар саны:Қатыспағандар саны:
Бөлім: Қысым
Сабақ негізделген оқу мақсаты (мақсаттары)7.3.1.12 – сұйықтар мен газдардағы кері итеруші күштің табиғатын түсіндіру;
Сабақ мақсаттары

 

Барлық оқушылар: Кері итеруші күш  /Архимед күші/   туралы негізгі түсінік қалыптасады.
Оқушылардың басым бөлігі: Архимед күшінің қандай шамаларға тәуелді  екендігін  біледі, формуласын практикада есептер шығаруда қолдана алады.
Кейбір оқушылар: Архимед күшінің бар екендігін тәжірибе жүзінде

дәлелдеп, оның табиғаттағы пайдасы туралы түсініп айта алады.

Бағалау критерийіАрхимед заңын тәжірибе арқылы түсіндіре алады;

Архимед күшінің  қандай шамаларға тәуелді екенін түсініп  біледі;

Формуланы тиімді пайдаланып  есептер шығара алады.

Тілдік мақсат

 

Оқушылар: Оқылым:  Оқулықтағы мәтінмен  жұмыс жасайды.

Тыңдалым: Бейнекөрсетілім  «Архимед күші»

Айтылым:  «Физикалық бинго»  ойыны арқылы өткен тақырыпты тұжырымдайды,тақырыпты  тәжірибе барысында түсіндіреді.

Жазылым: арнайы тілдік терминология

Негізгі сөздер мен тіркестер: тығыздық, көлем, архимед күші
Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

 

 

·      Discuss the chart that is created. Which is the most popular fruit choice? How do we know?

·      Has every learner’s choice been recorded? How can we check?

·      Ask learners if they can think of other questions that we might have investigated. If ideas are not forthcoming, ‘lead’ the discussion by suggesting – what else could we have put in the basket? What other things could we try, to see if people have favourites? What other questions could we have asked about our fruit basket?

·      Take ideas and ask – What do you think the result might be? What would the pictogram look like?

 

Талқылауға арналған тақырыптар: 1.Допты қолмен суға батырғаннан кейін қолымызды жіберсек, доп қайтадан су бетіне шығады. Неліктен?

2. Неге ауыр денелерді суда көтерген жеңіл?

Сіз неліктен …   екенін айта аласыз ба?

Ағаш бөрене мен шегені көлге тастасақ қайсысы батады? Неге?

Жазу үшін ойға салу:   FАρc*g*Vд
Алдыңғы оқуДенеге әрекет  ететін  күштерді  біледі, ажырата алады.
Құндылықтарға баулуОқушының шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілік құндылығын,  проблемаларды шешу дағдысын «Мәңгілік Ел» ұлттық идеясының «Зайырлы қоғам және жоғарғы руханят» құндылығымен байланыстыру
Пән аралық байланысГеография пәні бойынша   атмосфера, оның негізгі қабаттары, өлшейтін құралдар  туралы біледі, математика пәні бойынша формуларды  тиімді пайдаланып, есептер шығарады, ағылшын тілі бойынша   термин сөздердің аудармаларын біледі.
                                                                  Жоспар
Жоспарланған уақытЖоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз)Ресурстар
Басы -10 мин

Ұйымдастыру

2 мин

 

 

 

 

 

 

 

Білу

Үй тапсырмасы:

4 мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Түсіну

 

Ойқозғау

4 мин

1.Сәлемдесу,  оқушыны түгендеу, психологиялық ахуал орнату

2.Сыныпты топқа бөлу   /Э.Торричелли,  Блез Паскаль,  Архимед /

 

      «Жеке ойлау уақыты»

1.Жерді орап тұрған ауа қабаты қалай аталады?    /Атмосфера/

2. Атмосфераның негізгі қабаттарын ата?     /тропосфера, стратосфера, мезосфера және термосфера  /

3. Жер бетіне, ондағы барлық денелерге қандай қысым түседі? /атмосфералық қысым /

4. Атмосфера қысымын алғаш рет анықтаған қай елдің ғалымы? /итальяндық ғалым Э. Торричелли/

5.Атмосфералық қысымды өлшейтін құрал қалай аталады?

/барометр/

6.Атмосфералық қысымның өлшем бірлігі /миллиметр сынап бағаны/

7. 1 мм.сын. бағ.  неше  Паскальға тең?  /133,3 Па/

8. Атмосфераның қысымы бойынша тікелей биіктікті өлшеуге арналған құрал қалай аталады? / альтиметр /

                                                                            ҚБ  жұлдызша

Проблемалық сұрақтар:  1.Допты қолмен суға батырғаннан кейін қолымызды жіберсек, доп қайтадан су бетіне шығады. Неліктен?

2. Неге ауыр денелерді суда көтерген жеңіл?
3. Ағаш бөрене мен шегені көлге тастасақ   қайсысы батады? Неге?
(Оқушылардың жауабынан соң):
Демек, сұйыққа батырылған денеге сұйық тарапынан кері итеруші күш әсер етеді. Бұл күштің мәнін тұңғыш рет көне грек ғалымы Архимед есептеп шығарған болатын. Сондықтан бұл күшті Архимед күші деп те атайды. Архимед туралы аңызды еске түсірейік.

Бейнекөрсетілім  «Архимед туралы аңыз»

 

Бағалау критерийіДискриптор:
  Кері итеруші күшті біледі, Архимедтің кім екенін біледі.Проблемалық сұрақтарға толық, нақты жауап бере алады.
Аңыз туралы өз ойын айта алады.

ҚБ   «Күтіңіз және түйіндеңіз»

 

 

 

Фотосуреттер

 

 

 

 

 

 

Номерленген  жетондар

 

 

Бинго презентациясы

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Доп, су құйылған ыдыс

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Youtube

Ортасы

24 мин

 

Қолдану

«Сынақ алаңы»

            4 мин

Архимедтің ашқан жаңалығының мән-мағынасын түсіну үшін қарапайым тәжірибе жасап көрейік.

 

 

 

 

 

 

 

Сұйыққа батырылған денеге әсер ететін кері итеруші күш, осы дене ығыстырып шығарған сұйықтың салмағына тең болады.  Бұл заңды Архимед ашқан, сондықтан оның есімімен — Архимед заңы деп аталады.

Бейнекөрсетілім

 

 

 

Штатив, динамометр,

Ыдыстар

 

 

 

 

 

 

 

 

http://bilimland.kz

«Идеялар кәрзеңкесі»

10 мин

Жұптық жұмыс: Енді осы ығыстырушы күштің қандай шамаларға тәуелді немесе тәуелді емес екендігін тәжірибе арқылы тексереміз.Әр бір топ оқушыларына үлестірмелі карточкалар таратылады.Үлестірмелі карточка
 

Практикалық тапсырма.

1 топ. 1-тәжірибе:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2 топ.

2- тәжірибе.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3 топ.

3-тәжірибе.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

К-1:  Құрал-жабдықтар: штатив, динамометр, көлемдері әр түрлі  пластилиннен жасалған дене, стакан, сұйық (су  мен май ).

Пластилиннен жасалған көлемдері әр түрлі  екі денені дина-мометрге іліп,  кезегімен ыдыстағы суға батырып, динамо-метрдің  көрсетуін жазып алып, қорытынды жасаңыз.

Ығыстырушы күштің дененің көлеміне тәуелді  екендігін анықта.

№ тәжірибе

 

 

Пластилин-нен жасал-ған дене

 

Дененің ауадағы

салмағы Р1; Н

Дененің судағы

салмағы Р; Н

Архимед күші

Fы = P1— P2 ; H

1Үлкен шарик
2Кішкентай шарик

Қорытынды:«Тығыздығы бірдей екі  дененің қайсысы-ның  көлемі үлкен болса, сол  денеге сұйықтың ығыс-тырушы күші көп болады, яғни дененің көлеміне тәуелді.»

 

К-2: Құрал-жабдықтар: штатив, динамометр, көлемдері бірдей, тығыздықтары әр түрлі заттар, стакан, сұйық (су  мен май )

Көлемдері бірдей, тығыздықтары әр түрлі денелерді алып,кезегімен ыдыстағы суға батырып,динамометрдің көрсетуін жазып,алып қорытынды жасаңдар.

Ығыстырушы күштің дененің тығыздығына тәуелді емес екендігін анықта.

№ тәжірибе

 

 

Цилиндр

 

 

Дененің ауадағы салмағы Р; НДененің судағы

салмағы Р2; Н

Архимед күші

Fы= P1— P2 ; H

1алюминий
2темір

Қорытынды:  «Көлемдері бірдей, тығыздықтары әр түрлі заттарға әсер ететін  ығыстырушы  күш бірдей болады, яғни, дененің тығыздығына тәуелді болмайды.»

К-3: Құрал-жабдықтар: штатив, динамометр, цилиндр дене, стакан,  тығыздығы  әр түрлі сұйық  (су  мен май ). Бір денені  алдымен таза суға, сонан соң  майға салып,  динамометрдің көрсетуіне назар аудару,  қорытынды  жасау.

Ығыстырушы күштің сұйықтың тығыздығына тәуелді екендігін анықта

№ тәжірибе

 

 

Сұйық

 

 

 

Дененің ауадағы салмағы Р; Н

 

Дененің судағы

салмағы Р; Н

Архимед күші

Fы= P1— P2;

H

1су
2май

Қорытынды: «Ығыстырушы  күш сұйықтың  тығыз-дығына  тәуелді»

Осы жасалған тәжірибелерден қорытынды  жасайды::

Сұйық ішіндегі кері итеруші күш  қандай физикалық  шамаларға байланысты?

Дәптерге жазу :

«Кері итеруші күш  дененің көлеміне және сұйықтың тығыздығына  байланысты  болады»

Мұны формула түрінде былай өрнектеп жазамыз:

          FА=Vдене*pсұйық*g        Бұл Архимед күші деп аталады.

 

Бағалау критерийіДискриптор:
Зерттеу жұмысын жүргізу барысында қорытынды жасай отырып, Архимед күшінің қандай шамаларға тәуелді болатынын түсінеді.Дененің көлеміне  байланысты екенін  біледі.

 

Сұйықтың тығыздығына байланысты екенін біледі.

ҚБ    Үш «С»  қағидасы       Сыйлау – сенім — сүйіспеншілік

 

 

 

штатив, динамометр, көлемдері әр түрлі пластилиннен жасалған дене,стакан, сұйық (су  мен май ).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

штатив, динамометр, көлемдері бірдей, тығыздықтары әр түрлі заттар, стакан,сұйық (су  мен май )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

штатив, динамометр, цилиндр дене,стакан, тығыздығы  әр түрлі сұйық (су  мен май ).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Талдау

10 мин

 

Жұптық жұмысСыйқырлы конверт  тапсырмасы:

А№1. Көлемдері бірдей темір және шыны щариктерді суға батырсақ, кері итеруші күштер бірдей әсер ете ме?

В: №2. Суға көлемі 100см3 болатын дене батырылған. Осы денеге әсер ететін ығыстырушы күшті анықтаңдар. Судың тығыздығы-1000кг/м3

С: №3. Ағаштың суға батып тұрған бөлігіне  18,6 Н Архимед күші әсер етеді. Осы ағаштың суға батқан бөлігінің көлемі қандай?

Бағалау критерийіДискриптор:

 

Архимед күшінің негізгі формуласын біледі.Есеп мазмұнын түсініп, шартын жаза алады.
Өлшем бірліктерін ХБЖ-ға келтіре алады.
Есептерді шығару кезінде формуланы тиімді  пайдаланады
Математикалық есептеулер дұрыс

ҚБ         «Екі жұлдыз, бір тілек»

«Көршіңмен жұптас» әдісі арқылы топ  құру

 

Карточкалар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Жинақтау

5 мин

«Фрайер»  моделі

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

          Берілген  тірек термин  сөздерді  үш тілге аудару
Белгіленуіқазақшаорысшаағылшынша
1VКөлемОбьемVolume
2ρТығыздықПлотностьThe mass
3FAАрхимед күшіСила АрхимедаArchimedes power
4hБиіктікВысотаHigher
5Sауданплощадьsguare

 

Бағалау критерийіДискриптор:

 

Тақырып бойын-ша негізгі термин-дердің белгіленуін және оларды үш тілде біледі.—          Белгіленуін жаза алады;
—          Терминдердің аудармасын толық біледі;

ФБ     Мадақтау арқылы «Өте жақсы», «Жарайсың»,  Қол шапалақтау

 

Үлестірмелі карточка

Соңы

5 мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Рефлексия:

         Табыс баспалдағы

 

 Оқу жетістігінің деңгейі
БілуӨткен тақырыпты толық меңгереді.
ТүсінуҚойылған проблемалық сұрақтарға пікір айтады.
ҚолдануТәжірибе жасау барысында Архимед күшінің  қандай шамаларға тәуелді екенін біледі.
ТалдауФормуланы  тиімді пайдаланып, есептер шығара алады.
ЖинақтауТерминдерді үш тілде  айтады.

«Аяқталмаған сөздер»

Менің сабақтағы көңіл – күйім …

Маған бүгінгі сабақта түсінікті болғаны …

Менің бүгінгі сабақта есімде қалғаны …

Маған бүгін сабақта ұнамағаны …

Сабақтан алған әсерлері мен  ұсыныстарын стикерлерге жазады, оқиды.

Қосымша ақпарат
Саралау – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?Бағалау — Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?Пәнаралық байланыс
Қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері
АКT-мен байланыс
Құндылықтардағы байланыс
Саралау тапсырмаларды

іріктеуді, белгілі бір оқушыдан

күтілетін нәтижені, оқушыға

жеке қолдау көрсетуде, оқу

материалы мен ресурстарды

оқушылардың жеке

қабілеттерін ескере отырып  қосымша тапсырмалар беремін.

«Күтіңіз және түйіндеңіз»

Үш  «С»  қағидасы

Сыйлау-сенім-сүйіспеншілік

Табыс баспалдағы

—          Зертханалық жұмыс барысында қауіпсіздік ережелерін сақтау;

—          Уақытты тиімді пайдалану

—          Бір-бірінің пікірлерін тыңдау.

 

Рефлексия

 

 

—          Оқу мақсатына сәйкес ойлау дағдыларының деңгейлеріне  сәйкестендірілген бағалау критерийлерін  жазамын;

—          Оқу мақсаты мен бағалау критерийлеріне сәйкес саралау тапсырмаларын дайындап, тиісті дескрипторлар құрамын;

—          Оқушылармен тиімді кері байланыс орнатамын.

 

Қорытынды бағамдау

Сабақта қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Қандай екі нәрсе Сіздің сабағыңызды жақсарта алады (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім?